• đăng ký
  • Youtube
  • Facebook
  • Zalo
  • hotline

TIẾNG HOA THẬT THÚ VỊ: NGUỒN GỐC CỦA THÁNG CHẠP VÀ THÁNG GIÊNG

 

Bạn có biết tại sao tháng Một còn gọi là Tháng Giêng (正月 /Zhēngyuè/) và tháng 12 là Tháng Chạp (腊月 /Làyuè/)? Cùng Tiếng Hoa Thật Thú Vị tìm hiểu nhé!

 

Thời Xuân Thu có quy định Tháng Một là Chinh Nguyệt (正月 /Zhēngyuè/). Đến thời nhà Châu, rất nhiều quốc gia đại sự cũng đều sắp xếp giải quyết trong Tháng Một, nên Chinh Nguyệt còn được gọi là Chính Nguyệt (政月/Zhèng yuè/ Tháng Hành Chính). Đến thời nhà Tần, Tần Thủy Hoàng sinh vào Tháng Một, lấy tên là Doanh Chính (嬴政 /Yíng zhèng/), để tránh tên húy của ngài, nên đã ra lệnh đọc Chính Nguyệt thành Chinh Nguyệt, và dùng cho đến ngày hôm nay. Về phần phát âm thôi nha, chữ viết tiếng Hoa thì vẫn vậy.

 

Trong khi đó, Giêng lại là âm xưa của chữ Chinh (正 /zhēng/).  Sự tương ứng ngữ âm Giêng - Chinh có thể được chứng minh như sau: Trước hết, về phần vần thì ~iêng và ~inh cũng giống như (tứ) chiếng (trong "trai tứ chiếng, gái giang hồ") - (tứ) chính (bốn phương hướng chính); chiềng (làng) (trong "chiềng làng chiềng chạ") - trình (làng) ("chiềng làng chiềng chạ" nghĩa đích thực là "trình làng trình xã"); kiêng (kỵ) - kinh (hãi); (cúng) kiếng - kính (phục); tiếng (nói) - (âm) thinh (thanh)... Về phần phụ âm đầu "gi" - "ch" thì cũng như GIấy - CHỉ (trong "ấn chỉ"); (nòi) GIống - CHủng (tộc); GIây (bẩn) - CHi (bôi tré) ... Vậy, Giêng – Chinh biểu hiện sự tương ứng giữa âm xưa và âm nay của một yếu tố Việt gốc Hán. Thật ra thì chữ hán việt cũng có vay mượn từ tiếng Hoa đó bạn.

 

tieng-hoa-that-thu-vi-thang-gieng

Các hoạt động đầu tháng giêng

 

Người Trung Quốc gọi các nghi thức thờ cúng tổ tiên, thờ phụng thần phật, cầu phúc cầu thọ, tránh thiên tai đón may mắn … vào dịp cuối năm (tháng 12) là “Lạp (腊 /là/)”. Năm 221 trước Công Nguyên, Tần Thủy Hoàng thống nhất Trung Quốc, ra lệnh xây dựng nguyên tắc tính lịch, gọi thời điểm giao thoa cuối đông đầu xuân vào tháng 12 là “Lạp Nguyệt (腊月 /Làyuè/)”.

 

Ở Việt Nam, vào tháng 12 âm lịch có Giỗ Chạp (giỗ nói chung, nói về tất cả các đám giỗ, giỗ cha, giỗ mẹ, giỗ ông, giỗ bà, giỗ tổ, … ), Chạp Họ (mọi người cùng trong một họ thể hiện lòng thành, sự kính trọng với tổ tiên); Chạp Mã (cúng ông bà và đi giẫy mã đắp đất ), … Vậy, Chạp cũng chính là Lạp. Về ngữ âm thì phần vần là giống nhau, còn phụ âm đầu CH - L được dẫn chứng trong một số trường hợp như CHàng (trong "chàng và nàng") - Lang (trong "lang quân") (màu) CHàm - Lam (cây chàm); CHệch (choạc) - Lịch (lạc) ...

 

tieng-hoa-that-thu-vi-thang-chap

Phải quét dọn nhà cửa để chuẩn bị Giỗ Chạp

 

Vậy tháng Giêng và tháng Chạp trong tiếng Việt là từ kết hợp từ sự vay mượn Chinh Nguyệt và Lạp Nguyệt trong tiếng Hán với văn hóa Giêng và Chạp trong tiếng Việt. Qua đây, bạn cũng học được kha khá từ tiếng Hoa rồi phải không nè?

 

Nguồn: Theo An Chi, chuyện Đông chuyện Tây, tạp chí Kiến Thức Ngày Nay số 309, ra ngày 10/3/1999.

 

Tham khảo thêm bài: TẠI SAO GỌI LÀ ĐỒNG HỒ VÀ MỘT KHẮC LÀ GÌ nhé!

Xem lịch khai giảng học tiếng Hoa tại link này nhé: LỊCH KHAI GIẢNG HỌC TIẾNG HOA

 

 

hoc-tieng-hoa-tai-shz

Tag: tiếng hoa, tiếng trung, tiếng trung, tiếng Hoa thật thú vị, tiếng Hoa thật thú vị, học tiếng hoa, học tiếng hoa, học tiếng trung, học tiếng trung, tiếng hoa thu vi, tiếng hoa thu vi, tiếng Hoa thật thú vị

Hotline: 028 7106 6262